Laatst bijgewerkt: 6 april 2026
Renovatieplicht Vlaanderen: EPC label D verplicht binnen 6 jaar
Kocht u een woning met EPC label E of F? Dan heeft u 6 jaar om te renoveren naar minimaal label D. In 2025 had 25,1% van de woningen op de Vlaamse markt een label E of F (VRT NWS, 2026). Dit zijn de regels, boetes en premies voor 2026.
EPC keuring aanvragen - vanaf €126Kernpunten
- ✓Woning gekocht met label E of F? Renoveer naar minimaal label D binnen 6 jaar (Vlaamse overheid, 2026)
- ✓Boete van €500 tot €5.000 bij niet-naleving (VEKA)
- ✓Strengere eis (label C vanaf 2028) is officieel geschrapt in het Vlaams regeerakkoord 2024-2029
- ✓Beschermde monumenten en erfgoedinventaris zijn vrijgesteld van de verplichting
- ✓Na de renovatie bewijst u naleving met een nieuw EPC van een erkende energiedeskundige
Elk jaar wisselen tienduizenden woningen van eigenaar in Vlaanderen. Een deel daarvan heeft een laag energielabel. Wie zo'n pand koopt, stuit vroeg of laat op de renovatieplicht: een wettelijke verplichting die zegt dat u het energetisch moet verbeteren. Geen optie, geen aanbeveling. Verplicht. Hieronder leest u precies wat dat inhoudt, voor wie het geldt, en hoe u het slimst aanpakt.
1. Wat houdt de renovatieplicht precies in?
Volgens vlaanderen.be geldt de renovatieplicht voor elke koper van een woning of appartement met EPC label E of F. U heeft 6 jaar de tijd om het pand te renoveren naar minimaal label D. Daarna laat u een nieuw EPC attest opmaken als bewijs.
De termijn van 6 jaar start op de datum van de notariele akte. Kocht u dus in april 2026, dan heeft u tot april 2032. Tot eind 2025 was die termijn nog 5 jaar. De Vlaamse regering verlengde hem naar 6 jaar via het regeerakkoord 2024-2029, definitief bekrachtigd op 12 december 2025. Een concrete versoepeling voor wie een grote renovatie plant.
Goed nieuws over de verdere aanscherping: de geplande verplichting om vanaf 2028 te renoveren naar label C is definitief van de tafel. De renovatieplicht blijft beperkt tot label D, zonder verdere tijdslijn.
Wat betekent label D concreet?
EPC label D komt overeen met een primair energieverbruik van 301 tot 400 kWh/m² per jaar. De gemiddelde Vlaamse woning scoort 356 kWh/m² (VEKA, 2024). Dat is net in de D-zone. Wie een woning koopt met label E (401-500 kWh/m²) of F (boven 500 kWh/m²), zit dus duidelijk boven dat gemiddelde. Maar label D is haalbaar: dakisolatie en spouwmuurisolatie samen brengen de meeste woningen al over de grens.
2. Voor wie geldt de renovatieplicht?
De verplichting geldt bij elke notariele overdracht van een woning met label E of F. Dat is breder dan alleen verkoop. Schenking, inbreng in een vennootschap, erfpacht en opstalrecht vallen er ook onder. Elk van die transacties start een nieuwe termijn van 6 jaar voor de nieuwe eigenaar.
Verhuur valt er niet onder. Als verhuurder bent u niet verplicht te renoveren omwille van de renovatieplicht, al zijn er andere energienormen voor huurwoningen in Vlaanderen. Bij erfenis is de situatie complexer: de verplichting gaat mee over naar de erfgenamen, maar de 6-jarige termijn loopt voor hen opnieuw. Raadpleeg altijd uw notaris bij twijfel.
Overdrachten waarbij de renovatieplicht geldt
- •Verkoop van een woning of appartement
- •Schenking (volledig eigendomsrecht)
- •Verdeling van onverdeeld eigendom
- •Inbreng in een vennootschap
- •Vestiging van erfpacht of opstalrecht
Overdrachten waarbij de renovatieplicht NIET geldt
- ✓Verhuur (geen eigendomsoverdracht)
- ✓Aankoop van een nieuwbouwwoning
- ✓Overdracht van een woning die al label D of beter heeft
- ✓Overdracht van vrijgesteld erfgoed (zie sectie 4)
3. Hoe bewijst u dat u voldoet aan de renovatieplicht?
Het bewijs is een nieuw, geldig EPC dat minimaal label D toont. Dat EPC moet opgemaakt zijn door een erkende energiedeskundige type A en moet geregistreerd zijn in het VEKA-register. Een foto van de nieuwe isolatie of een factuur van de aannemer volstaat niet.
Klinkt logisch: u laat eerst de werken uitvoeren, daarna plant u een EPC-keuring. Maar let op het tijdstip. Sommige eigenaars wachten te lang met die afsluitende keuring en botsen tegen de 6-jaarstermijn. Plan de EPC-keuring minstens 3 maanden voor het verstrijken van uw termijn. Zo heeft u nog marge als uit de keuring blijkt dat een extra ingreep nodig is.
Wilt u weten hoe uw woning er energetisch voorstaat voordat u begint te renoveren? Een EPC attest aanvragen geeft u een nulmeting: de huidige score, een labeloverzicht per bouwonderdeel en concrete aanbevelingen. Zo weet u precies welke werken u moet uitvoeren en welke u kunt uitsparen.
EPC bij aankoop
Bij de aankoop van uw woning is een geldig EPC wettelijk verplicht. Dit attest vermeldt het huidige label.
Renovatieplan opstellen
Bepaal welke werken nodig zijn om label D te halen. Een erkende deskundige kan een simulatie maken.
Renovatiewerken uitvoeren
Voer de werken uit binnen 6 jaar na de notariele akte. Combineer meerdere maatregelen voor maximaal effect.
Nieuw EPC laten opmaken
Na de werken laat u een nieuw EPC opmaken. Label D of beter toont aan dat u voldoet aan de renovatieplicht.
4. Uitzonderingen op de renovatieplicht
Niet elk gebouw valt onder de renovatieplicht. De Vlaamse overheid heeft een aantal categorieën vrijgesteld, voornamelijk waar technische of erfgoedkundige redenen renovatie onmogelijk of onwenselijk maken.
| Categorie | Vrijstelling | Wie beslist |
|---|---|---|
| Beschermd monument | Volledig vrijgesteld | Onroerend Erfgoed |
| Vastgestelde erfgoedinventaris | Volledig vrijgesteld | Onroerend Erfgoed |
| Eredienst / kerkgebouw | Volledig vrijgesteld | Automatisch |
| Tijdelijke constructie (< 2 jaar) | Volledig vrijgesteld | Automatisch |
| Niet-residentieel gebouw < 50 m² | Volledig vrijgesteld | Automatisch |
| Technisch onmogelijke renovatie | Gedeeltelijke vrijstelling | VEKA (aanvraag nodig) |
Twijfelt u of uw woning erfgoed is? onroerenderfgoed.be heeft een openbaar register. Zoek uw adres op en controleer of het pand beschermd of geïnventariseerd is.
5. Wat zijn de boetes bij niet-naleving?
Als u na 6 jaar geen geldig EPC met label D kan voorleggen, riskeert u een administratieve boete van €500 tot €5.000. Dat meldt het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA). De boete wordt bepaald op basis van de ernst van de overtreding en uw inkomen.
VEKA controleert via het EPC-register. Dat register koppelt elk pand aan zijn kadastraal nummer. Zodra de 6-jaarstermijn verstrijkt, kan VEKA automatisch nagaan of er een recent EPC met label D of beter aanwezig is. U wordt niet per brief gewaarschuwd voordat u een boete krijgt.
Wacht dus niet op een aanmaning. Wie zijn EPC nog niet heeft opgemaakt, kan dit snel regelen via epcattestprijs.be - afspraak binnen 3 werkdagen, attest binnen 24 uur na het plaatsbezoek.
6. Welke renovaties brengen u naar label D?
Niet elke renovatie weegt even zwaar door in de EPC-berekening. Wij zien in onze keuringen dat eigenaars soms dure investeringen doen die weinig labelwinst opleveren, terwijl eenvoudiger maatregelen meer effect hebben. Dit is wat telt het meest:
Dakisolatie
Verantwoordelijk voor 25-30% van het warmteverlies. Dakisolatie heeft doorgaans de grootste EPC-impact per geïnvesteerde euro.
Spouwmuurisolatie
Kan het primair energieverbruik met 25-35% verminderen. Snel uitvoerbaar, relatief betaalbaar, groot labeleffect.
Vloerisolatie
Nuttig bij kruipkelders of onverwarmde garages. Aandeel in totaal warmteverlies: circa 10-15%.
Ramen vervangen (HR++)
Vervanging van enkelvoudig glas door HR++ glas heeft meetbaar effect, maar de kostprijs is hoog in verhouding tot de labelwinst.
Verwarmingsinstallatie
Een warmtepomp i.p.v. een oude stookoliebrander geeft grote labelverbetering. Maar: de investering is aanzienlijk.
Wilt u weten hoeveel labelwinst een specifieke ingreep u oplevert? Lees meer op onze pagina EPC berekening, of vraag een simulatie aan bij uw EPC-keuring.
7. Welke premies zijn er voor de renovatieplicht in 2026?
Renoveren is een investering, maar Vlaanderen heeft een aantal financiele instrumenten om de kost te drukken. De regels zijn in 2026 flink gewijzigd. Hier is het actuele overzicht:
MijnVerbouwPremie (vanaf 1 maart 2026)
Vanaf 1 maart 2026 kunnen enkel nog inkomenscategorieen 3 en 4 een premie aanvragen voor isolatie en beglazing. Categorieen 1 en 2 (hogere inkomens) komen enkel nog in aanmerking voor warmtepomppremies.
Premiepercentages: 50% voor categorie 4 (laagste inkomens), 35% voor categorie 3.
Nieuw vanaf maart 2026: wie een premie aanvraagt voor dak of buitenmuur, moet altijd isoleren. Puur cosmetische werken zonder isolatie komen niet meer in aanmerking.
VerbouwLening (renteloze lening)
De VerbouwLening is een renteloze lening van de Vlaamse overheid, bedoeld voor energierenovaties. Maximumbedrag: €60.000. Beschikbaar voor eigenaars die hun eigen woning renoveren.
Combineerbaar met MijnVerbouwPremie. Interessant voor wie de premie aanvult met geleend kapitaal.
EPC labelpremie: stopgezet op 1 januari 2026
De EPC labelpremie (tot €7.000 bij labelsprong van minimaal 2 labels) is stopgezet op 1 januari 2026. Er geldt een overgangsperiode: wie een EPC-voor-renovatie heeft van voor 31 december 2025, kan nog aanvragen tot 30 juni 2026. Nadien vervalt die premie volledig. Meer details op onze premiepagina.
8. Wanneer heeft u een EPC nodig in dit traject?
In het kader van de renovatieplicht heeft u op twee momenten een EPC nodig. Eerst bij de aankoop: de verkoper is wettelijk verplicht een geldig EPC voor te leggen bij elke woningoverdracht. Dat eerste EPC toont aan of u al dan niet onder de renovatieplicht valt.
Daarna, na de renovatiewerken, heeft u een tweede EPC nodig. Dat attest bewijst dat uw woning label D of beter heeft. Zonder dat tweede attest kunt u de renovatieplicht niet aantonen aan VEKA.
Sommige eigenaars plannen ook tussentijds een EPC om de voortgang te meten. Dat is niet verplicht, maar kan zinvol zijn bij een gefaseerde renovatie over meerdere jaren. Zo weet u of u op schema ligt of extra maatregelen nodig zijn.
Een EPC keuring bij Ecovalue kost vanaf €126 (incl. BTW en verplaatsing), met attest binnen 24 uur. Afspraak binnen 3 werkdagen via epcattestprijs.be.
Renovatieplicht? Begin met een EPC
Weet u niet waar uw woning energetisch staat? Een EPC keuring geeft u een nulmeting en concrete aanbevelingen. Erkende energiedeskundige type A, attest binnen 24 uur.
Veelgestelde vragen over de renovatieplicht
Wat is de renovatieplicht in Vlaanderen?
Wie in Vlaanderen een woning of appartement koopt met EPC label E of F, is wettelijk verplicht om het pand binnen 6 jaar te renoveren naar minimaal label D. Na de renovatiewerken laat u een nieuw EPC opmaken door een erkende energiedeskundige om aan te tonen dat u aan de verplichting voldoet.
Geldt de renovatieplicht ook bij schenking of erfenis?
Bij schenking geldt de renovatieplicht wel, net als bij erfpacht en opstalrecht. Bij erfenis is de situatie complexer: de verplichting wordt overgedragen aan de erfgenamen, maar de termijn van 6 jaar loopt pas bij hen opnieuw. Raadpleeg uw notaris voor uw specifieke situatie.
Wat als ik de renovatieplicht niet nakom?
Het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA) kan een administratieve boete opleggen van €500 tot €5.000. De hoogte hangt af van de ernst van de overtreding en uw inkomen. VEKA controleert via het EPC-register of er na 6 jaar een geldig label D attest aanwezig is.
Welke renovaties helpen het meest om label D te halen?
Dakisolatie is doorgaans de meest impactvolle maatregel: het dak is verantwoordelijk voor 25 tot 30% van het warmteverlies. Daarna volgen spouwmuurisolatie, vloerisolatie en vervanging van enkel glas. Een erkende energiedeskundige kan vóór de werken simuleren welke combinatie u het snelst naar label D brengt.
Zijn er uitzonderingen op de renovatieplicht?
Ja. Beschermde monumenten en gebouwen op de vastgestelde erfgoedinventaris zijn vrijgesteld. Ook erediensten, tijdelijke constructies (minder dan 2 jaar), niet-residentiële gebouwen kleiner dan 50 m² en een beperkt aantal technisch onmogelijke gevallen vallen buiten de verplichting. Onroerend Erfgoed beslist over de erfgoedvrijstelling.