EPC renovatieplicht in 2026: label D halen binnen 6 jaar

Wie in Vlaanderen een woning koopt met EPC label E of F, zit meteen gebonden aan de renovatieplicht: u heeft 6 jaar de tijd om het pand te renoveren naar minimaal label D. Wie die termijn mist, riskeert een VEKA-boete van €500 tot €5.000 (bron: Vlaanderen.be, renovatieplicht, 2026). In dit artikel leest u precies wie de verplichting geldt, hoe de termijn loopt, welke maatregelen het meest opleveren en hoe u premies correct combineert.

Kernpunten

• Kopers van een woning met label E of F zijn verplicht binnen 6 jaar te renoveren naar minimaal label D.
• De termijn van 6 jaar start op de datum van de authentieke akte, niet de compromis.
• Boetes bij niet-naleving: €500 tot €5.000 opgelegd door VEKA.
• Dakisolatie, spouwmuurisolatie en raamvervanging zijn de drie meest impactvolle maatregelen om van label E of F naar label D te gaan.
• Premies (MijnVerbouwPremie, VerbouwLening, labelpremie) zijn combineerbaar en kunnen een groot deel van de renovatiekosten dekken.

Voor wie geldt de renovatieplicht?

De renovatieplicht geldt voor elke koper van een residentieel gebouw in Vlaanderen waarvan het EPC label E of F is. Het maakt niet uit of het gaat om een rijwoning, appartement, half open of open bebouwing. De verplichting geldt voor de woning als geheel, niet per verdieping of per ruimte.

Concreet gaat het om kopers die na de aankoop zelf eigenaar zijn. Bij schenking geldt de verplichting eveneens. Bij erfenis loopt de termijn opnieuw voor de erfgenamen. Verhuurders die een pand kopen met label E of F vallen ook onder de renovatieplicht als zij de woning daarna opnieuw verhuren.

Beschermde monumenten en andere uitzonderingen zijn beperkt. Controleer via Vlaanderen.be of uw pand een vrijstelling geniet.

Hoe loopt de termijn van 6 jaar?

De termijn van 6 jaar begint op de datum van de authentieke akte bij de notaris, niet bij de ondertekening van de compromis. U heeft dus 6 jaar na de officiële eigendomsoverdracht om een nieuw EPC te kunnen voorleggen met minimaal label D.

Praktisch voorbeeld: koopt u op 15 mei 2026 een rijwoning met label F, dan moet u uiterlijk op 15 mei 2032 kunnen aantonen dat de woning label D of beter heeft. Dat bewijs levert u door een nieuw EPC te laten opmaken na de renovatiewerken.

VEKA controleert naleving via het EPC-register. Zodra de termijn verstreken is zonder dat er een nieuw geldig EPC met label D of hoger in het register staat, kan de handhaving starten.

Van label E of F naar label D: wat is er nodig?

De afstand tussen label E of F en label D is afhankelijk van het startpunt. Een woning met een kencijfer van 350 kWh/m² per jaar (diep in label F) heeft andere ingrepen nodig dan een woning net onder de grens van label D (>300 kWh/m²). Een erkende energiedeskundige kan vóór de werken een simulatie uitvoeren zodat u weet welke maatregelen u het meest rendement geven.

Meest impactvolle maatregelen

Kostprijzen zijn indicatief en afhankelijk van woningtype, oppervlakte en regio. EPC-winst is een schatting op basis van typische Vlaamse woningprofielen.

In de praktijk bereiken de meeste label-E woningen label D met dakisolatie en spouwmuurisolatie gecombineerd. Label-F woningen hebben doorgaans een derde maatregel nodig, zoals raamvervanging of vloerisolatie. Meer detail over welke combinaties het beste werken vindt u in ons artikel EPC waarde verbeteren en de case study label C naar A.

Premies combineren voor de renovatieplicht

Vrijwel elke renovatiemaatregel die u uitvoert in het kader van de renovatieplicht geeft recht op premies van de Vlaamse overheid. De drie voornaamste zijn de MijnVerbouwPremie, de VerbouwLening en de EPC labelpremie.

MijnVerbouwPremie

De MijnVerbouwPremie vergoedt een percentage van de factuurkosten per isolatie- of techniekeningreep. Het percentage verschilt per inkomenscategorie: lage inkomens ontvangen een hoger aandeel dan middeninkomens. De premie wordt aangevraagd via mijnverbouwpremie.be na afronding van de werken.

VerbouwLening

Wie als eigenaar-bewoner een lage of middeninkomensgrens niet overschrijdt, kan beroep doen op de VerbouwLening: een renteloze lening via het Vlaams Energiebedrijf voor maximaal €60.000 bij lage inkomens. De lening is combineerbaar met de MijnVerbouwPremie en andere subsidies.

EPC labelpremie

Na de renovatiewerken laat u een nieuw EPC opmaken. Als het nieuwe label D, C, B of A is terwijl het oude label E of F was, heeft u recht op de EPC labelpremie via uw netbeheerder. Het bedrag is afhankelijk van de labelsprong en het woningtype. Meer informatie leest u op onze pagina over EPC premies in Vlaanderen.

Stap-voor-stap: van aankoop tot geldig label D

1. Controleer het EPC vóór aankoop - vraag het label op en bereken de afstand tot label D. Neem de renovatiekost mee in uw bod.
2. Laat een energiesimulatie uitvoeren - een erkende energiedeskundige simuleert welke maatregelen u het snelste en voordeligste naar label D brengen.
3. Vraag offertes op - doe dit bij minstens drie aannemers om prijzen te vergelijken.
4. Voer de werken uit en verzamel facturen - facturen zijn nodig voor de MijnVerbouwPremie.
5. Vraag premies aan - MijnVerbouwPremie via mijnverbouwpremie.be, VerbouwLening via uw netbeheerder.
6. Laat een nieuw EPC opmaken - dit is het officiële bewijs voor VEKA dat u aan de renovatieplicht voldoet. Plan uw EPC keuring bij Ecovalue.

Veelgemaakte fouten bij de renovatieplicht

Wachten tot het laatste jaar. Aannemers voor dakisolatie en raamvervanging hebben in Vlaanderen vaak wachttijden van 3 tot 9 maanden. Wie in jaar 5 begint te plannen, loopt het risico de deadline te missen.

Geen energiesimulatie laten uitvoeren. Sommige kopers starten met de duurste maatregel (warmtepomp) terwijl een combinatie van dakisolatie en spouwmuurisolatie al voldoende was om label D te halen - voor een fractie van de prijs.

Vergeten dat het nieuwe EPC tijdig klaar moet zijn. Het nieuwe EPC moet in het VEKA-register staan voor het verstrijken van de termijn. Plan de EPC-keuring een paar maanden voor het einde van de 6-jaarstermijn zodat u nog ruimte heeft voor eventuele bijsturingen.